prof. dr hab. Maciej Smuk

Uniwersytet Warszawski

„Polski jest najtrudniejszy, a dzieci uczą się języków najszybciej”.

O negocjowaniu teorii subiektywnych w świetle nauki w sali lekcyjnej

Czy polski jest najtrudniejszym językiem na świecie? Czy dzieci mają szczególne predyspozycje do nauki języków? Czy ekstrawertycy osiągają lepsze wyniki? Czy trzeba wyjechać za granicę, by zacząć mówić w języku obcym? …

Uczniowie rozpoczynają naukę języka obcego z licznymi teoriami subiektywnymi dotyczącymi zarówno samego języka („trudny”, „łatwy”, „prestiżowy”, „logiczny” itd.), jak i procesu jego przyswajania. Ich teorie – często bazujące na wiedzy niepełnej, uproszczonej, nieaktualnej,  a nawet na dezinformacji – ścierają się z teoriami innych uczniów i samych nauczycieli. Sala lekcyjna staje się przestrzenią negocjacji: które okażą się sensowniejsze i które ostatecznie „zwyciężą”? Przede wszystkim rodzi się jednak pytanie: które teorie subiektywne znajdują oparcie w teoriach obiektywnych, ugruntowanych w badaniach naukowych i metodycznej obserwacji?

W wystąpieniu przedstawię zasadnicze różnice między teoriami subiektywnymi (będącymi odzwierciedleniem naszych nadziei i lęków, jak i błędów poznawczych) a teoriami naukowymi. Podam również przykłady najpopularniejszych teorii subiektywnych i mitów dotyczących nauki języków obcych, które nie znajdują potwierdzenia we współczesnej glottodydaktyce.